Dossier Centrale Adaptieve Eindtoets

De digitale adaptieve Centrale Eindtoets, die in 2018 wordt gelanceerd, doet menig onderwijshart sneller kloppen. Maar al is de liefde nog zo groot, als school zul je de zaken wel op orde moeten hebben als je kiest voor deze eindtoets. Hoe staat het met de infrastructuur op jouw school, is de verbinding wel snel genoeg, op welke devices wil en kun jij toetsen? Ter voorbereiding op 2018 nam basisschool De Linderte in Raalte onlangs vast de proef op de som en deed zij mee aan de digitale proeftoets van het College voor Toetsen en Examens (CvTE).

De ontvangst op De Linderte is open, de leraren vragen nieuwsgierig wie wij zijn en wat we komen doen. De Linderte heeft als academische school een onderzoekende houding. Het is niet verwonderlijk dat deze school meedoet aan de digitale proeftoets die dit jaar voor het eerst is afgenomen met Facet. Facet is het digitale toets- en examensysteem dat vanaf 2018 gebruikt zal worden voor de digitale adaptieve Centrale Eindtoets. De proeftoets is nog niet adaptief, zoals straks het geval zal zijn, maar stelt de school wel in staat om een plan van aanpak te formuleren en eventuele problemen in kaart te brengen voor de afname van een digitale toets. ‘We kijken enorm uit naar het adaptief toetsen’, zegt Marja Tijs, leerkracht groep 8 en bovenbouwcoördinator van De Linderte.

‘Ik denk dat iedereen dat doet. Die omslag kan echter niet van de een op de andere dag, dus om daar in deze fase bij betrokken te zijn en feedback op te kunnen geven, is natuurlijk geweldig.’ ICT-coördinator Gerard Holtslag vult aan: ‘Als school staan wij open voor pilots. Dat zit er van oudsher in. Jaren geleden zijn wij al gaan testen met digitale toetsmodules, maar dat leverde toen veel frustratie op. We merkten bijvoorbeeld dat het zeer nauw luisterde of de leerling een punt of een komma gebruikte. Een computer is onverbiddelijk! Als je in een klassensituatie een schrift van een leerling ziet met punten in plaats van komma’s, snap je als leerkracht echt wel wat daarmee bedoeld is. We zijn toen teruggegaan naar toetsen op papier. Nu er een adaptieve toets in ontwikkeling is, stellen wij ons daar weer voor open. Digitaal toetsen is de toekomst en door het adaptieve element wordt de capaciteit van de leerling centraal gesteld, ook van leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften. Daar moet je zo vroeg en zo veel mogelijk vertrouwd mee raken.’

Voorwaarden

Marian Koggel van De Linderte ontfermt zich als IB-er over het nog te vormen stappenplan. ‘We zijn druk bezig om te kijken hoe we digitaal toetsen gaan inzetten. We hebben intern een presentatie gegeven. Daarbij hebben we het belang van adaptief toetsen ook aan de hand van bestaande onderzoeken wetenschappelijk onderbouwd, wat bij ons als academische school erg past. Dat heeft ervoor gezorgd dat we nu met elkaar die keuze hebben gemaakt, mits er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan.’ Marja Tijs: ‘We hebben bijvoorbeeld een prachtig ICT-lokaal. Daar passen veel kinderen in. Alleen wij hebben twee groepen 8 en die konden in de proeffase niet allemaal op hetzelfde moment dezelfde toets afnemen. Wij hebben het geluk dat we op een nieuwe school werken met veel computers en laptops, maar er zijn ook scholen die dat niet hebben.’ Gerard: ‘Inmiddels hebben we er een heleboel refurbished laptops bij, dus als we alle laptops van de school zouden verzamelen, dan komen we een heel eind. In de situatie in 2018 kunnen scholen kiezen om in een bepaalde periode de digitale adaptieve Centrale Eindtoets af te nemen. Dan kun je groepen gaan splitsen. Een bijkomend voordeel is dat de toets dan echt adaptief is, dus dan heb je ook niet dat leerlingen te dicht op elkaar zitten en zouden kunnen spieken. Op meerdere momenten in de toets wordt het niveau van de leerling bepaald, waardoor iedereen zijn eigen maatwerktoets krijgt.’

Centrale eindtoets

Voor leerlingen in groep 8 in het basisonderwijs is het verplicht een eindtoets af te nemen voor Nederlandse taal en rekenen. Een eindtoets geeft een advies over welk type vervolgonderwijs het beste bij de leerling past. Ook laat het resultaat van een eindtoets zien in welke mate leerlingen de referentieniveaus voor taal en rekenen beheersen. Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) biedt namens de overheid de Centrale Eindtoets aan en werkt hierbij samen met Stichting Cito. In november maakt de minister voor schooljaar 2016-2017 bekend welke eindtoetsen naast de Centrale Eindtoets toegelaten zijn. Route 8 van A-Vision en IEP van Bureau ICE zijn al toegelaten. Scholen kunnen voor 2016-2017 in ieder geval kiezen uit drie eindtoetsen.

Leerkrachtonafhankelijk

De Centrale Eindtoets wordt tot en met 2017 afgenomen op twee niveaus. De leerkracht kiest dan op welk niveau een leerling de toets maakt. Volgens de wet moet een eindtoets vanaf schooljaar 2017-2018 leerkrachtonafhankelijk zijn. Vanaf dat schooljaar wordt de Centrale Eindtoets daarom in twee varianten aangeboden:

  • de digitale adaptieve Centrale Eindtoets, die zich aanpast aan het niveau van de leerling. Deze toets is binnen de wettelijke periode voor een eindtoets flexibel door de school af te nemen en wordt afgenomen in het computersysteem Facet.
  • de papieren Centrale Eindtoets, die op 1 niveau en op vastgestelde afnamedata wordt afgenomen.

Lees meer over de Centrale Eindtoets op www.centraleeindtoetspo.nl

De voordelen op een rij. De digitale adaptieve Centrale Eindtoets is:

...een toets op maat:

  • toegankelijk voor iedere leerling – ook in het speciaal (basis)onderwijs;
  • uitdagend en motiverend voor iedere leerling;
  • geschikt voor leerlingen met een disharmonisch profiel, die naast meerkeuzevragen andere itemtypes bevat. 

...een toets die meer differentieert:

  • aan de onderkant en bovenkant van de vaardigheidsschaal
  • op het niveau van subdomeinen taal en rekenen.

...een toets die goed aansluit bij:

  • toenemende digitalisering van leermiddelen;
  • doorgaande leerlijn po-vo.

Deelnemen aan de proeftoets Centrale Eindtoets 2017? Medio september krijgen alle scholen een uitnodiging voor deelname en staat de informatie op www.centraleeindtoetspo.nl


Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de PrimaOnderwijs nieuwsbrief

Nieuwsbrief